Byrekë, pite dhe brumëra

Flija në furrë, shtresë pas shtrese

Receta e flisë për furrën e shtëpisë: shirita të hollë brumi të pjekur shtresë pas shtrese me gjalpë e ajkë, si nën saç. Gatim i Kosovës dhe i Veriut.

Lexoje në anglisht

Përbërësit

Për brumin

Për lyerjen

Përgatitja hap pas hapi

  1. Në një tas të madh përzieni miellin me kripën. Shtoni ujin pak nga pak, duke e rrahur me tel dore, derisa të bëhet një brumë i lëngshëm e i lëmuar, që e mbulon gishtin si një cipë e hollë. Lëreni të pushojë 30 minuta.
  2. Për lyerjen, përzieni gjalpin e shkrirë me vajin dhe ajkën ose kosin, derisa të bëhet një salcë e njëtrajtshme.
  3. Ndizni furrën vetëm me rezistencën e sipërme (grill) në fuqi të lartë. Lyeni me pak salcë një tavë metalike të rrumbullakët, rreth 30-32 cm, dhe ngroheni 3 minuta nën grill.
  4. Me një garuzhdë ose xhezve derdhni brumin në shirita të hollë, nga buza deri afër mesit, si rrezet e një rrote. Lini mes shiritave hapësira të gjera sa vetë shiritat.
  5. Vendoseni tavën në raftin e sipërm, rreth 10-15 cm nga rezistenca, dhe piqeni 3-5 minuta, derisa brumi të piqet dhe të marrë ngjyrë të verdhë me pika kafe.
  6. Nxirreni tavën dhe lyeni gjithë sipërfaqen me 1-2 lugë salcë.
  7. Derdhni shtresën tjetër të shiritave në hapësirat bosh të shtresës së mëparshme dhe piqeni përsëri 3-5 minuta. Lyeni me salcë.
  8. Vazhdoni kështu, duke ndërruar vendin e shiritave, derisa të mbarojë brumi. Dalin rreth 12-15 shtresa, për gati dy orë.
  9. Lyeni shtresën e fundit me salcën që ka mbetur. Kaloni furrën me rezistencë sipër e poshtë në 200°C dhe piqeni flinë edhe 15-20 minuta, që të piqet edhe fundi.
  10. Mbulojeni me një pecetë dhe lëreni të pushojë 10 minuta, pastaj priteni në feta trekëndëshe.

Historia dhe këshillat

Flija është gatim i Kosovës dhe i Shqipërisë së Veriut, sidomos i Kukësit dhe i Hasit. Tradicionalisht piqet shtresë pas shtrese nën saç, një kapak metalik i mbuluar me hi dhe prush, dhe mund të dojë deri në katër orë. Shtrohet në festa, për Bajram e për Ditën e Verës, dhe kur vjen mik në shtëpi.

Shirita, jo shtresë e plotë. Gabimi më i zakonshëm është të derdhet brumi njëherësh në gjithë tavën. Shtresa del e trashë, nuk piqet mirë dhe flija bëhet si brumë i papjekur. Shiritat e hollë që mbushin boshllëqet e shtresës së mëparshme e bëjnë flinë të lehtë, me shtresa që ndahen vetë kur pritet.

Variante. Në Kosovë shtresat lyhen me gjalpë ose mazë, ajkë a kos të trashë. Në Kukës dhe në Veri përdoren më shpesh vezë të rrahura me vaj dhe qumësht: rreth pesë vezë për çdo kilogram miell. Në Has, në fshatin Gjonaj, gatuhet edhe një fli gjigante për Darkën e Lamës, në fund të korrjeve.

Shërbejeni të ngrohtë, me kos, djathë të bardhë, turshi ose mjaltë.