Gjellë

Bamje me mish viçi

Receta e bamjeve me mish viçi: mish i butë në salcë domatesh dhe bamje të plota që gatuhen sipër pa u ngjitur. Gjellë tradicionale për 4 veta.

Lexoje në anglisht

Përbërësit

Për mishin

Për bamjet

Përgatitja hap pas hapi

  1. Pastroni bamjet: me një thikë të vogël qëroni kapakun rreth bishtit në formë koni, pa e hapur bamjen, që të mos lëshojë lëng të ngjitshëm.
  2. Vendosini në një tas, spërkatini me uthull dhe kripë, përziejini lehtë me duar dhe lërini 20 minuta. Pastaj shpëlajini mirë dhe kullojini.
  3. Ndërkohë, në një tenxhere të gjerë e jo shumë të thellë ngrohni 4 lugë vaj dhe skuqeni mishin 6-8 minuta, derisa të marrë ngjyrë. Shtoni qepën dhe gatuajeni 5 minuta, derisa të zbutet.
  4. Grini në rende tri nga domatet dhe shtojini te mishi bashkë me salcën, dafinën dhe ujin e nxehtë. Mbulojeni dhe lëreni të ziejë në zjarr të ulët 40 minuta, derisa mishi të jetë gati i butë.
  5. Në një tigan ngrohni 2 lugë vaj dhe skuqini bamjet 2-3 minuta, duke tundur tiganin, vetëm sa të ndryshojnë ngjyrë.
  6. Kriposeni mishin dhe hidhni piper. Rregulloni bamjet sipër në rreth, me bishtat nga jashtë, dhe hidhni majdanoz mes tyre. Pritini domaten e katërt në feta dhe shtrojini sipër.
  7. Vendosni mbi bamje një pjatë të përmbysur, që t’i mbajë në vend. Mbulojeni tenxheren dhe gatuajeni në zjarr të ulët 25-30 minuta, derisa bamjet të zbuten. Mos e përzieni me lugë: tundeni tenxheren herë pas here.
  8. Lëreni të pushojë 10 minuta. Gjella duhet të ketë pak lëng të trashë, jo shumë.

Historia dhe këshillat

Bamje me mish gatuhet sidomos në verë, kur bamjet e njoma janë në stinën e tyre. Fjala bamje vjen nga turqishtja osmane bamya, dhe gjella me bamje e mish njihet në gjithë Ballkanin dhe në Lindjen e Mesme, zakonisht me mish qengji ose viçi, vaj ulliri dhe domate.

Që bamjet të mos ngjiten. Bamjet lëshojnë një lëng të ngjitshëm kur çahen ose kur përzihen shumë. Prandaj bishti qërohet në formë koni pa e hapur bamjen, uthulla me kripë e pakëson ngjitjen dhe gjella nuk përzihet me lugë, por tundet. Pjata e përmbysur sipër i mban bamjet të plota.

Variante. Me mish qengji gjella bëhet njësoj, por bamjet mund të hidhen më herët, sepse qengji zbutet më shpejt. Në Prizren bëhet tavë me bamje në furrë, me gjalpë dhe limon në vend të uthullës. Ka edhe receta me mish të grirë. Në Kosovë bamjet quhen edhe bamija.

Shërbejeni të ngrohtë, me mishin në mes dhe bamjet përreth, me bukë, pilaf ose kos.